Bloog Wirtualna Polska
Jest 1 107 375 bloogów | losowy blog | inne blogi | zaloguj się | załóż bloga
Kanał ATOM Kanał RSS
Kategorie

Metody i strategie kształcenia – projektowanie działań edukacyjnych z wykorzystaniem poszczególnych metod i strategii kształcenia

wtorek, 08 czerwca 2010 20:30
Skocz do komentarzy

Metody i strategie kształcenia - projektowanie działań edukacyjnych z wykorzystaniem poszczególnych metod i strategii kształcenia

 

 

Metoda kształcenia jest to wypróbowany i systematycznie stosowany układ czynności nauczycieli i uczniów, realizowanych świadomie w celu spowodowania założonych zmian w osobowości uczniów [1] Kotarbiński

 

W. Okoń podzielił te metody na:

- metody asymilacji wiedzy (zwane też podającymi) np. pogadanka, wykład, dyskusja

- waloryzacyjne ( eksponujące) np. kierowanie kształtowaniem się wartości

- metody samodzielnego dochodzenia do wiedzy np. gry dydaktyczne

- praktyczne [2]

 

Strategia kształcenia jest bardzo ogólnie zarysowanym tokiem kształcenia, Okoń scharakteryzował 4 takie toki (strategie), które są zależne od ogólnych założeń, celów i zadań procesu dydaktycznego

1. Tok podający, jego celem jest przekazanie informacji w gotowej postaci

2. Tok w którym uczeń sam musi dojść do wiedzy głównie poprzez samodzielną pracę poprzez rozwiązywanie zagadnień

3. Tok w którym uczniowie uczą się samodzielnie oddziaływać na rzeczywistość

4. Tok ukierunkowujący postawy i uczucia ucznia [3]

 

Strategiom tym służą różne metody kształcenia i podporządkowane im toki lekcji

 

Jak stosować określone metody:

 

POGADANKA

 

Pogadanka to dialog nierównoprawnych stron stron: nauczyciela, który w zasadzie stawia pytania różnie rozbudowane i ucznia który odpowiada [4]

 

Przygotowanie materiału nauczania

 

1. Wyznaczyć jej cel (np. utrwalenie wiadomości, wprowadzenie nowych, zmiany w wartościach)

2. Analiza logiczna wiedzy

a) zbiór najważniejszych informacji

b) zbadanie związku między nimi, określenie które są bardziej a które mniej ważne, w jakiej kolejności je wprowadzić

3. Sformułowanie pytań do zebranych elementów i ułożenie ich w ,,pogadankowy'' ciąg (pytanie-odpowiedź.)

4. Ustalenie twierdzeń o które mamy pytać i sensowne ich ułożenie

5. Jakie pytania nakłonią uczniów na udzielenie odp. je zawierające?

6. Ułożenie zadań, które na koniec utrwalą wiedzę i wypełnią luki

 

Praca z uczniami

 

1. Pogadanka nigdy nie będzie szła zgodnie z planem, dlatego należy czasem stosować

a) Szczegółowe pytania dodatkowe w przypadku braku odp. uczniów

b) komentarze, podpowiedzi, dopowiedzenia w razie potrzeby

c) ,,Otrząsanie'' zagmatwanych odpowiedzi, czyli ukazanie ich sedna

2.Podsumowanie pogadanki

 

WYKŁAD

 

Przygotowanie materiału nauczania

 

1. Logiczny porządek treści

- rozpoczęcie w formie streszczenia (np. plan) i zakończenie streszczeniem najważniejszych treści

- odnoszenie małych fragmentów do całościowo

- podkreślenie logicznego układu magicznymi słowami np. a więc, wynika z tego że itp.

2. Ustalenie jego celów minimalnych, czyli ,, co jest najważniejsze?''

3. Miejsce i rodzaj treści wypoczynkowych

4. Atrakcyjne ujęcie treści

5. Problemowy tok wykładu (jeśli to możliwe)

6. Wybór i doskonalenie układu treści ( liniowy, koncentryczny i spiralny)

 

Praca ze słuchaczami

 

Emocjonalne zaangażowanie wykładowcy, Środki wzrokowo słuchowe, Urozmaicenie roli słuchaczy, Ułatwianie notowania

 

DYSKUSJA

 

Na dyskusję w szkole spojrzeć wypada z dwóch stron. Po pierwsze jest metodą opanowywania materiału nauczania. Po drugie jest ważną umiejętnością społeczną, którą można zdobyć jedynie posługując się nią. [5]

 

Przygotowanie materiału nauczania

 

1. Cel dyskusji ( np. rozwiązanie problemu, zgłębienie tematu, uzgodnienie stanowiska ( dojście do kompromisu), wybór jednego stanowiska

2. Temat dyskusji i ustalenie jej preferowanych rezultatów

3. Przewidywanie stanowisk

4. Ogólny scenariusz dyskusji w głowie, lecz nie może być wdrażany na siłę!!!

 

Praca z uczniami

 

1. Zadbanie o potrzebną im wiedzę

2. Dobrze sformułowany przedmiot dyskusji

3. Utrzymanie jej pożądanego kierunku

4. Wzbudzanie dyskusji (w razie potrzeby)

5. Utrzymywanie jej kierunku

6. Pomoc dla ucznia który np. został wyśmiany

7. Kontrolowanie konsekwencji wychowawczych (współpraca, współzawodnictwo, konflikt)

8. Pilnowanie formalnej strony dyskusji

9. Zebranie jej rezultatów

 

KIEROWANIE OBSERWACJĄ

 

Przygotowanie materiału nauczania

 

1. Wybór wiadomości

2. Wybór środka ekspozycji np. Komputer,Film, Model, Schemat

3. Odpowiedni czas w którym chcemy wpleść ten proces

 

Praca z uczniami

 

1. Poinstruowanie uczniów co i dlaczego mają obserwować

2. Zadbanie o to by mieli potrzebną wiedzę przed obserwacją

3. Komentarz w czasie obserwacji

4. Podsumowanie jej

 

UMIEJĘTNOŚĆ KORZYSTANIA Z MATERIAŁÓW ŹRÓDŁOWYCH

 

1. Wyszukiwanie ich

2. Wyszukiwanie w nich informacji

3. Sprawdzanie źródeł ( wiarygodność, kompletność )

4. Synteza informacji

 

KIEROWANIE KSZTAŁTOWANIEM SIĘ WARTOŚCI

 

Praca z uczniami

 

1. Wzbudzenie pozytywnego nastawienia ucznia przed przedstawieniem wartości

2. Określenie jej

3. Wykazanie jej plusów

4. Porównanie jej najlepiej z negatywnymi

5. Poruszenie stosunku emocjonalnego

6. Uniezależnienie jej od sytuacji, podkreślenie jej uniwersalności

7. Wprowadzenie jej w system wartości

8. Sprawdzanie jej zastosowania w sytuacjach ludzkich

9. Podkreślenie jej potrzeby w światopoglądzie

 

Przygotowanie materiału nauczania

 

1. Nośnik wartości np. opowiadanie, utwór muzyczny

2. Jej ekspozycja

a) np. słuchanie utworu, przeczytanie sonetu

b) np. wyodrębnienie go przez nauczyciela, minus to to że uczniowie nie muszą tego akceptować

c) praktyka np. prace społeczne, teatr

d) nagrody i kary np. zeszyt lub pouczanie

 

KIEROWANIE NABYWANIEM UMIEJĘTNOŚCI PRAKTYCZNYCH

 

Przygotowanie materiału nauczania

 

1. Analiza danej umiejętności

a) z jakich umiejętności składowych się składa, co ma być po kolei, co już uczeń umie, a czego nie

b) jaką musi mieć wiedzę by czynność wykonać (np. dlaczego musi tak trzymać ołówek)

2. odpowiednio przygotowane miejsce pracy

 

Praca z uczniami

 

1. Wstęp, czyli po co nam ta czynność, ogólna jej charakterystyka, wiadomości o niej

2. Poznanie i ćwiczenie umiejętności

- Pokaz czynności i jeśli to możliwe nakaz naśladowania go przez uczniów

- Instrukcja (słowna lub na piśmie) najlepsza dla starszych uczniów

- lub połączenie pokazu i instrukcji

wstęp, pokaz, pokaz z omówieniem co robimy, pokaz rozłożony na składowe, to samo ale z omówieniem ich, potem ćwiczenie uczniów, podobnie, na koniec automatyzacja.

3. Modele

- Prosty, uczeń może mieć go obserwować cały czas np. film

- Interakcyjny, reaguje na zachowanie ucznia np. fantom, symulator lotu itp.

4. Łączenie czynności składowych; ważne by o tym pamiętać i nie izolować ich zbytnio od siebie, ćwiczyć przejścia np. gdy gramy na gitarze przejścia między akordami

5. Informacja zwrotna- porównanie ze wzorem, korekta nauczyciela

6. Ćwiczenie czynności aż do ich zautomatyzowania

 

Gry Dydaktyczne

 

Gry dydaktyczne to metody które organizują treści kształcenia w modele rzeczywistych zjawisk, sytuacji lub procesów, którymi uczniowie mogą manipulować. Daje to możliwość poznania bezpośredniego [6]

 

Najpopularniejsze gry dydaktyczne to:

 

1. Burza mózgów - jest to giełda pomysłów odnośnie określonego zagadnienia, które uczestnicy spontanicznie ogłaszają na forum, przy czym żaden pomysł nie jest komentowany na wstępie i wszystkie są zapisywane. Dopiero po wszystkich propozycjach podsumowuje się je i omawia w poszukiwaniu najlepszych rozwiązań

 

2. Metoda sytuacyjna - uczniom przedstawia się sytuację wymagającą podjęcia decyzji, doprowadza się ich do zaproponowania kilku rozmaitych projektów decyzji i omawia się konsekwencje każdej z nich [7]

 

3. Metoda biograficzna - czyjaś biografia jest tutaj opisem sytuacyjnym. Na jej podstawie uczniowie wyciągają wnioski i próbują rozwiązać fikcyjne problemy [8]

 

4. Metoda symulacyjna - modelem jest tutaj inscenizacja np. wydarzenia historycznego w której role odgrywają uczniowie posiadający potrzebną do tego wiedzę. Jej przebieg i reguły zależą od nauczyciela

 

Przypisy

 

 

[1] W.Okoń, Wprowadzenie do dydaktyki ogólnej, Warszawa 1996, rozdz.13.

[2] Tamże.

[3] Tamże, rozdz.16.

[4] K. Kruszewski, Sztuka nauczania, t.1, Warszawa 2005, s. 145.

[5] Tamże, s. 159.

[6] Tamże, s. 180.

[7] Tamże, s. 187.

[8] Tamże, s. 189.

 

Bibliografia

 

1. W.Okoń, Wprowadzenie do dydaktyki ogólnej, Warszawa 1996.

2. K. Kruszewski, Sztuka nauczania, t.1, Warszawa 2005.

 

Notatkę sporządził Jacek Krukowski

 

 

 

Podziel się
oceń
2
0


poniedziałek, 28 lipca 2014

Licznik odwiedzin:  33 345  

Kalendarz

« lipiec »
pn wt śr cz pt sb nd
 010203040506
07080910111213
14151617181920
21222324252627
28293031   

Archiwum

Głosuj na bloog






zobacz wyniki

Wyszukaj

Wpisz szukaną frazę i kliknij Szukaj:

Subskrypcja

Wpisz swój adres e-mail aby otrzymywać info o nowym wpisie:

Statystyki

Odwiedziny: 33345

Lubię to

Więcej w serwisach WP

Bloog.pl

Bloog.pl